كل تويى : « و فيك انطوى العالم الَاكبر » . « الحمد لله الذى خلق الانسان و خلق من فضالة طينته ساير الَاكوان » . ( ( 36 ) ) از تو عالم روح زارى مىشود * پشت صد لشكر سوارى مىشود ن 821 20 - ك 279 21 روح زارى مىشود : « يَا بنَ آدَمَ خَلَقتُ الأشياءَ لأَجلِكَ وَخَلَقتُكَ لأَجلى » ( 1 ) . « لَولاكَ لَما خَلَقتُ الأفلاكَ » ( 2 ) . يعنى جميع ، اظلال اين انسان كامل است . پس ارواح ملكيه و انفس فلكيه ظلّ لطف اوست و ارواح شيطانيه ظلّ قهر او و انفس حيوانيه ظلّ نباتيت او و قس الباقى . ( ( 39 ) ) باز شان زنده كن از نوع دگر * كه نباشد بعد از آن ز يشان ضرر ن 822 1 - ك 279 22 از نوع دگر : چنان كه در قصهء خليل - عليه السلام - چنان كه حرص مال برود و حرص علم جا بگيرد ، كما قال على - عليه السلام - : « مَنهُومانِ لا يَشبَعانِ طالِبُ العِلمِ وَطالِبُ المالِ » ( 3 ) . يعنى دو حريصاند كه سيرى ندارند : يكى طالب علم و ديگرى طالب مال . و شره برود و عفت جا بگيرد . و طلب جاه باطل برود و طلب دولت حقّه و جاه حقّانى جا بگيرد . و آرزو و امانى باطله برود و آرزوى حقّانى جا بگيرد . * ( « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَه » 28 : 88 . ( ( 44 ) ) بطَّ حرص است و خروس آن شهوتست * جاه چون طاوس و زاغ اُمنيّت است ن 822 6 - ك 279 25 اُمنيّت : آرزو و امل وهمى . مثل آن كه صاحب طول أمل گويد پروردگارا مرا عمر بده تا اطفال خود را بزرگ كنم ، پسر را متأهل سازم ، دختر را مزوّجه سازم ، فلان ملك را آباد كنم و فلان دشمن دنيوى را مقهور سازم . بلكه دايماً باشد به دنيا عمر خواه . و نمىگويد : « إلهى عَمِّرنى ما كانَ عُمرى بِذلَةً فى طاعَتِكَ وَإن كانَ عُمرى مَرتَعاً لِلشَّيطانِ فَأقبِضه » ( 4 ) . و به صدد مقهوريت دشمنهاى اخروى نيست .

--> ( 1 ) المنهج القوى ، ج 5 ، ص 516 . . ( 2 ) علم اليقين ، ج 1 ، ص 381 . . ( 3 ) نهج البلاغه صبحى صالح ، حكمت 457 : منهومان لا يشبعان طالب علم و طالب دنيا . . ( 4 ) صحيفهء سجاديه ، دعاى مكارم الاخلاق . .